Training effectief leiderschap

Effectief leiderschap is geen trucje en ook geen aangeboren talent dat je wel of niet hebt. Het gaat erom dat je in verschillende situaties passend gedrag te laten zien, afgestemd op de mensen met wie je werkt en de context waarin je opereert. Dat vraagt om bewustzijn en flexibiliteit. Juist daarom is een training effectief leiderschap geen luxe, maar een logische investering voor organisaties en teams die vooruit willen.

“We merken dat veel leiders graag effectiever willen zijn, maar niet altijd even goed weten wat dat in de praktijk betekent,” zegt Matthijs van der Bijl van Engagement Builders. “Effectief leiderschap zit vaak in kleine keuzes: hoe je een gesprek voert, wanneer je ingrijpt en wanneer je ruimte laat. Bijna iedereen kan hierin groeien en grote stappen maken, maar dan is het natuurlijk wel fijn als iemand eerst een pad voor je uitstippelt. Dat pad staat natuurlijk centraal in onze training effectief leiderschap.”

Visie leiderschap

De visie van Engagement Builders op leiderschap is helder: leiderschap gaat niet over macht of positie, maar over invloed, verantwoordelijkheid en natuurlijk voorbeeldgedrag. Effectieve leiders zijn zich bewust van hun rol en impact. Ze geven richting, maken keuzes en creëren tegelijkertijd ruimte voor anderen om eigenaarschap te nemen en te groeien. Dat vraagt om meer dan sturen op targets of resultaten alleen.

Waar leiderschap vroeger vaak werd ingevuld als controleren, aansturen en beslissen, is de context nu fundamenteel anders. Organisaties zijn complexer geworden, teams diverser en veranderingen volgen elkaar sneller op. In die werkelijkheid draait leiderschap om vertrouwen geven, luisteren, feedback durven vragen en samen leren. Effectief leiderschap betekent dat je bewust kiest hoe je handelt. Soms vraagt dat om duidelijkheid en richting, soms om geduld, reflectie en ondersteuning.

Deze visie sluit aan bij de overtuiging die ook in ons Academy Building‑whitepaper terugkomt: ontwikkeling werkt pas echt wanneer mensen dezelfde taal spreken en leiders het gewenste gedrag zichtbaar voorleven. Daarom vormt deze visie de basis voor elke training effectief leiderschap bij Engagement Builders. Niet de theorie staat centraal, maar de dagelijkse praktijk van leidinggevenden en de vraag: wat vraagt deze situatie nu van mij als leider?

Situationeel leiderschap

Een belangrijk uitgangspunt binnen effectief leiderschap is situationeel leiderschap, een model dat is ontwikkeld door Paul Hersey en Ken Blanchard. De kern van dit model is dat er niet één juiste manier van leidinggeven bestaat. Effectief leiderschap ontstaat juist door het afstemmen van je gedrag op de situatie én op het ontwikkelniveau van medewerkers.

Hersey en Blanchard maken onderscheid tussen het taakniveau en het motivatie- en competentieniveau van medewerkers. Iemand die nieuw is in een rol heeft iets anders nodig dan iemand die ervaren en zelfstandig is. Situationeel leiderschap helpt leiders om dit verschil bewust te herkennen en daar hun stijl op aan te passen.

Binnen dit model worden grofweg vier leiderschapsstijlen onderscheiden:

• Sturend: veel richting en duidelijke instructies, passend bij medewerkers die nieuw zijn of weinig ervaring hebben met een taak.
• Coachend: richting combineren met uitleg en ondersteuning, wanneer iemand gemotiveerd is maar nog vaardigheden moet ontwikkelen.
• Ondersteunend: minder sturen en meer ruimte geven, gericht op vertrouwen en betrokkenheid bij medewerkers die de taak beheersen maar nog bevestiging nodig hebben.
• Delegerend: verantwoordelijkheid volledig bij de medewerker leggen, passend bij professionals die zowel competent als gemotiveerd zijn.

Onderzoek en praktijkervaring laten zien dat leiders vaak een voorkeur hebben voor één stijl. Dat werkt zolang de situatie daarbij past, maar leidt tot ineffectiviteit wanneer context of team verandert. De training effectief leiderschap richt zich daarom op het vergroten van dit aanpassingsvermogen. Leiders leren signalen herkennen in hun team en bewust schakelen tussen stijlen.

“Veel leiders hebben een voorkeursstijl. Dat is logisch, maar niet altijd effectief. Situationeel leiderschap helpt je om bewust te schakelen: soms stuur je, soms coach je, soms geef je ruimte. Het gaat niet om één stijl, maar om de juiste stijl op het juiste moment.”
— Max Eveleens, Trainer en Ontwikkelaar (Engagement Builders)

Training leiderschap

Een training effectief leiderschap richt zich niet op kennisoverdracht alleen, maar op het ontwikkelen van concreet gedrag in de praktijk. Leiders werken met situaties uit hun eigen werk, zoals lastige gesprekken, omgaan met weerstand of het aansturen van mensen met verschillende ervaringsniveaus. Door gerichte reflectie, feedback en oefening krijgen zij inzicht in hun eigen leiderschapsstijl, herkennen zij terugkerende patronen en leren zij bewuster schakelen in hun gedrag. De focus ligt daarbij steeds op toepasbaarheid: geen losse modellen, maar praktische handvatten die direct bijdragen aan effectiever leiderschap in het dagelijks werk.

Training effectief leiderschap is daarmee geen eindpunt, maar een startpunt waarop leiders verder kunnen bouwen, individueel en binnen hun teams.